شماره‌گذاری خودروها در کشورهای مختلف دنيا

پلاک خودرو، پلاکی است که به یک وسیله نقلیه موتوری درجهت شناسایی بهتر آن خودرو و مالک آن متصل می‌گردد. معمولا پلاک خودرو در کشورهای دنیا یک کد رقمی یا حرفی است که آن خودرو را کاملا از خودروهای دیگر در محدوده پلاک‌گذاری آن متمایز می‌کند. در برخی کشورها سیستم شماره‌گذاری خودرو در کل کشور یکسان است و پلاک، خودرو را نسبت به دیگر خودروها در کل کشور متمایز می‌کند و در دیگر کشورها ممکن است این تمایز در سطح یک استان یا منطقه صورت گیرد.
در قانون شماره‌گذاری بیشتر کشورها مالکان وسایل نقلیه ملزم به متصل کردن پلاک هم به جلو و هم به عقب وسیله نقلیه هستند، البته در برخی کشورها برخی از وسایل نقلیه مانند موتورسیکلت تنها ملزم به اتصال پلاک در عقب هستند. در پایگاه داده‌های ملی اکثر کشورها شماره پلاک خودرو نشان‌دهنده مشخصاتی از خودرو مانند شرکت سازنده، مدل، رنگ، سال تولید، اندازه موتور، نوع سوخت مصرفی و کارکرد خودرو و همچنین نام و آدرس مالک خودرو است.


در قوانین شماره‌گذاری برخی کشورها پلاک خودرو بطور دائم به آن خودرو تعلق می‌یابد و در برخی دیگر این پلاک به شخص تعلق می‌گیرد. اگر خودرو اوراق شده یا به کشور دیگری وارد شود نیازمند پلاک‌گذاری مجدد است. در این حالت برخی کشورها مانند چین مالک خودرو را ملزم به پلاک‌گذاری مجدد خودرو وارد شده به کشور می‌کنند و برخی دیگر مانند امريكا پلاک موقتی برای خودروهای واردی ثبت می‌شود.
درضمن برخی کشورها مانند امريكا، کانادا و مکزیک با هم توافق‌نامه‌هایی برای قبول پلاک یکدیگر امضا کرده‌اند که متعاقباً مالکان خودرو در این کشورها نیازمند تعویض پلاک برای ورود به کشور دیگر نیستند. در ضمن پس از مروری کوتاه بر تاریخچه پلاک‌گذاری وسایل نقلیه به روش شماره‌گذاری در برخی از کشورهای دنیا می‌پردازیم.
تاریخچه
پلاک خودرو بیش از خود خودرو قدمت دارد! فرانسه اولین کشوری است که برای خودروهایش شماره پلاک در نظر گرفت و این کار را تحت نظارت اداره پلیس پاریس در سال 1893 آغاز کرد. به دنبال آن آلمان و هلند پلاک‌گذاری وسایل نقلیه خود را آغاز کردند؛ هلند اولین کشور بود که پلاک ملی خود را در سال 1898 معرفی کرد. در این سیستم شماره‌گذاري شماره پلاک‌‌ها از 1 آغاز شد و تا سال 1906 میلادی که هلند روش شماره‌گذاری خود را تغییر داد 2001 شماره پلاک- در واقع برای 2001 خودرو- صادر شد.
در امريكا که هر ایالتی به‌طور مجزا پلاک صادر مي‌‌‌کند، ایالت نیویورک اولین ایالتی است که شماره‌گذاري را از سال 1901 آغاز کرد. جالب آنکه در ابتدا دولت خود برای وسایل نقلیه پلاک صادر نمی‌کرد و مالکان این وسایل خود باید برای وسیله نقلیه شان پلاک تهیه مي‌‌‌کردند. ایالات ماساچوست و وست ویرجینیا اولین ایالات بودند که در سال 1903 پلاک صادر کردند.
پلاک‌‌هاي اولیه از جنس چینی بودند که روی آهن یا سرامیک چسبانده مي‌‌‌شدند. این پلاک‌‌ها شکسته بودند و تعداد بسیار اندکی از آنها سالم مي‌‌‌ماندند. پس از آن پلاک‌های مقوایی، چرمی و پلاستیکی نیز مورد استفاده قرار گرفتند و در دوران جنگ‌های جهانی مس نیز مورد استفاده قرار مي‌‌‌گرفت.
پلاک‌های اولیه از لحاظ اندازه نیز متفاوت بودند و هر کشور، منطقه یا ایالتی اندازه پلاک خود را داشت و استاندارد سازی پلاک خودروها در سال 1957 میلادی، هنگامی‌که خودروسازان و سازمانی استاندارد و دولت‌‌ها با هم به توافق رسیدند، آغاز شد. در حال حاضر با وجودی که ممکن است در برخی مناطق تفاوت‌هایی وجود داشته باشد اما سه استاندارد اصلی جهانی به شرح زیر هستند: 1. در اروپا و بسیاری از مناطق تحت سلطه آن در خارج از اروپا اندازه پلاک 520 میلیمتر در 110 یا 120 میلیمتر است. 2. در استرالیا و دیگر کشورهای اقیانوسیه اندازه پلاک 372 در 135 میلیمتر هستند 3. در بیشتر کشورهای قاره امريكا اندازه پلاک 300 میلیمتر در 150 میلیمتر است.
آفریقای جنوبی: پلاک‌های خودرو در هر استان آفریقای جنوبی متمایز هستند. هر استانی رنگ و طرح پلاک خاص خود را دارد. این پلاک‌‌ها یا از جنس پلاستیک و یا آهن هستند. پلاک‌های پلاستیکی رسما توسط فروشندگان خودرو روی خودروها نصب مي‌‌‌شوند و در این کشور محبوب‌تر هستند. اندازه پلاک خودروها در این کشور همسان اندازه پلاک خودروها در اروپاست- یعنی اندازه 520 در 110 میلیمتر. پلاک‌های خودرو در این کشور در باجه‌های پلاک گذاری در مراکز فروش خودرو با ارائه برگه شماره‌گذاری خودرو ساخته و تحویل مي‌‌‌شود. البته اخیرا این کشور همانند بسیاری از کشورهای دیگر شروع به جایگزینی این پلاک‌های قدیمی با پلاک‌های آلومینیومی جدید که نشان RFID و کد خاصی برای هر خودرو را دارند، کرده است.
آرژانتین: تاریخچه شماره‌گذاري خودرو در آرژانتین را مي‌‌‌توان به دو دوره قبل و بعد از 1972 تقسیم کرد. پیش از سال 1972 شماره‌گذاری در این کشور بصورت نامتمرکز بود و طی آن هر شهرداری یا استانی به‌طور مجزا پلاک صادر مي‌‌‌کرد، پس از سال 1972 شماره‌گذاری در این کشور بطور متمرکز و توسط دولت انجام مي‌‌‌شد. روش شماره‌گذاری پلاک در این کشور با حروف و عدد است.
برزیل: برزیل روش شماره‌گذاری فعلی خود را که از حروف و عدد استفاده مي‌‌‌کند، از سال 1990 آغاز کرده است. هر شماره‌ای که به یک خودرو داده مي‌‌‌شود به خودروی دیگری نمی‌تواند انتقال یابد. در بالای شماره خودرو، یک نوار باریک وجود دارد که نام ایالت را به اختصار و نام شهرداری کامل نوشته شده است.
مکزیک: در مکزیک نیز هر ایالت شماره پلاک را بطور مجزا صادر مي‌‌‌کند. بیشتر ایالات این کشور طرح پلاک‌‌ها را تقریبا هر سه سال یکبار تغییر مي‌‌‌دهند. مجموعه پلاک در مکزیک شامل یک جفت پلاک، برچسب روی پنجره و برچسب روی پلاک مي‌‌‌شود. در سال 2001 اندازه پلاک برای جای دادن شماره ایالت، نشانگر محل صدور پلاک و طرح‌‌هاي گرافیکی دیگر کاهش پیدا کرد. پلاک‌‌هاي مکزیکی در طبقه بندی‌‌هاي مختلفی وجود دارند: خصوصی، خصوصی برون مرزی، عمومی، عمومی برون مرزی، خودروی خدماتی فدرال، خودروهای تحت بررسی گمرکی یا مالی، خودروهای ارتش و خودروهای دیپلماتیک. پلاک‌‌هاي برون مرزی در سال 1972 برای اولین بار معرفی شدند و مي‌‌‌توانند در مرز بین امريكا و مکزیک تردد کنند. این پلاک‌‌ها در شهرهای مرزی با امريكا به استثنا ایالت نوئو لئون که تنها 15 کیلومتر با امريكا مرز دارد، صادر مي‌‌‌شوند.
امريكا و کانادا: در امريكا پلاک در هر ایالت بطور جداگانه صادر مي‌‌‌شود. دولت فدرال پلاک‌‌ها را تنها برای ناوگان خود یا برای خودروهایی که متعلق به دیپلمات‌‌هاي خارجی است صادر مي‌‌‌کند. همچنین حکومت‌‌هاي قبیله بومیان امريكا برای اعضایشان پلاک صادر مي‌‌‌کنند. همچنین در سیستم قانون‌گذاری هر ایالتی پلاک‌‌هاي مخصوصی گروه‌هایی مانند بازنشسته‌‌هاي آتش‌نشانی یا ارتش و همچنین خودروهای شهرداری یا ایالتی صادر مي‌‌‌شود.
در ظاهر هر پلاکی معمولا نشانه‌‌ها یا شعارهای مربوط به آن ایالت را در بر مي‌‌‌گیرد. برخی از این شعارها برای تبلیغ کردن یا دفاع از حقوق آن ایالت صادر مي‌‌‌شوند. در برخی ایالت هانام کامل ایالت روی پلاک چسبانده مي‌‌‌شود و در برخی دیگر نام ایالت با حرف یا عدد نشان داده مي‌‌‌شود. همچنین سیستم شماره‌گذاری در هر ایالتی متفاوت است؛ در برخی ایالات یک پلاک برای فرد تا زمانی‌که در آن ایالت است صادر مي‌‌‌شود، در برخی دیگر پلاک به صورت دوره‌ای عوض مي‌‌‌شوند. بعلاوه بیشتر ایالت‌‌ها از حروف I, Q, O به دلیل اینکه با عدد صفر اشتباه نشوند در شمار‌ گذاری استفاده نمی‌کنند.
هرگاه فردی از یک ایالت به ایالت دیگر نقل مکان کند باید پلاک جدید بگیرد. یک استثنا در این خصوص نیروهای ارتشی هستند که محل زندگی‌شان با جابجایی محل کارشان از یک ایالت به ایالت دیگر تغییر نمی‌کند. در نوزده ایالت نصب پلاک در جلوی خودرو ضروری نیست. در دیگر ایالات نصب پلاک یا اختیاری است و یا اجباری.
از سال 1956 اندازه پلاک در کلیه ایالات در اندازه 152.4 در 304.8 میلیمتر استاندارد شده است. البته برای برخی وسایل نقلیه مانند موتورسیکلت‌‌ها اندازه کوچک‌تری در نظر گرفته شده است. جالب آنکه در ایالت نوناوت و ایالات شمالی پلاک به شکل خرس قطبی تهیه شده است. بعلاوه این پلاک‌‌ها هم در امريكا و هم کانادا توسط زندانیان ساخته مي‌‌‌شوند. به همین دلیل مردم امريكا به زندان «کارخانه پلاک سازی» مي‌‌‌گویند.
هند: شماره پلاک در هند توسط دفتر منطقه‌‌اي حمل‌ونقل در هر منطقه هند صادر مي‌‌‌شود اما خود پلاک در کارگاه‌‌هاي شخصی ساخته مي‌‌‌شود. روش شماره‌گذاري خودرو در هند به این صورت است که دو حرف نشان دهنده ایالتی که خودرو در آن ثبت شده است است و دو رقم نشان دهنده دفتر حمل‌ونقل صادر کننده آن پلاک است. پس از آن نیز دو حرف نشان دهنده سری انتشار و یک کد متمایز کننده خودروست. در ایالات پرجمعیت مانند دهلی یک کد اضافه مشخص کننده نوع خودرو نیز روی پلاک وجود دارد. برای مثال حرف C نشان دهنده خودرو سواری است.
درسالهای اخیر مسئولان هر ایالت مجبور شدند که ترکیب‌‌هاي جدیدی را در نظر بگیرند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *